Provo in Zaandam

7-5-2008

De ene krant na het andere weekblad besteedt rond deze tijd aan de mei-revolutie in het Parijs van 1968. Maar, zoals Hollands Diep terecht schreef, die Franse meirevolutie was losjes geïnspireerd op de aktiviteiten van de Nederlandse Provo-beweging. Provo heerste van 1965 tot 1967, vooral in Amsterdam en zorgde voor de definitieve ontmaskering van het regentendom. Pas een jaar later volgden de Franse studenten met hun hervormingsakties.
Wat echter minder mensen weten is dat de Provo-beweging is ontstaan in -jawel- Zaandam. Wilt u bewijzen? U krijgt bewijzen. Lees onderstaand citaat uit Roel van Duijns boek Provo – De geschiedenis van de provotarische beweging 1965-1967 en denk nog eens aan Rob Stolk (1946-2001), de grondlegger van de Nederlandse vrijheidsstrijd en de Franse revolutie. 

“Via een brief die De Vrije van hem ontving leerden we in maart 1965 Rob Stolk uit Zaandam kennen. Een opstandige jongen, aktief in de ban-de-bombeweging en blijkens veel positieve reakties begiftigd met veel seksappeal. Een sympathieke lefgozer, in staat om veel jongeren om zich heen te enthousiasmeren. Met Rob en zijn groep, waarvan Garmt Kroeze de belangrijkste tekstschrijver was, konden wij niet meteen tot samenwerking komen omdat zij ons te intellektualisties vonden. Apart gaven zij in de Zaanstreek in april 1965 het eenmalige tijdschrift Barst uit. Het kan als een voorloper van Provo gezien worden; Rob, Garmt, Hans Tuynman en ik schreven het vol. De provocerende mentaliteit van Barst werd het scherpst door Garmt Kroeze getroffen, in zijn ‘open brief aan de BVD’: “Wij willen een barst zijn in deze gladde, de mens tot konsumptiemachine vernederende maatschappij, een barst die naar wij hopen zich spoedig zal verwijden tot een scheur, tot een breuk. Vanuit deze breuk willen wij, praktisch en nuchter en vooral zonder ethisch gezwijmel gaan bouwen aan een wereld, waar bijvoorbeeld woorden als neuken, kut, lul, kapotje, godverdomme en dergelijke gewoon zijn, maar waar termen als oorlog, geweldpleging, militair, autoriteit, apartheid, diskriminatie, sociale ongelijkheid, effektenbeurs, geloof, etc. tot de uitermate vieze woorden worden gerekend.” Barst verscheen in een oplage van maar 225 exemplaren, toch had het sukses in de Zaanstreek. Rob werd geïnterviewd door Zaanse bladen, waarin hij achteloos verklaarde de Zaanse wapenfabrieken te zullen opblazen. Toen Rob echter naar Amsterdam verhuisde ebde het enthousiasme van de Barst-groep in de Zaan weg. Rob en Garmt sloten zich kort na het verschijnen van een stencil dat de verschijning van Provo aankondigde bij de Provo-groep aan.”
Voor meer informatie: zie http://www.inghist.nl/Onderzoek/Projecten/BWN/lemmata/bwn6/stolk

 Rob Stolk