Politiek

5-7-2009

Regelmatig klinkt de roep dat de politieke organen een afspiegeling van de samenleving dienen te zijn. De uitspraak is verworden tot een wandtegeltekst. Vraag is echter of die afspiegelingsgedachte hout snijdt. Het aandeel analfabeten (toch enkele honderdduizenden in Nederland) in de politiek is zo ongeveer nul. Nauwelijks hoger ligt het percentage  niet-stemmers in vertegenwoordige lichamen, terwijl je het dan toch hebt over miljoenen mensen. Enfin, zo is er nog een aantal categorieën te noemen die niet zijn terug te vinden in de gemeenteraden, Provinciale Staten of Kamer.

Er zijn ook categorieën oververtegenwoordigd. In de gemeenteraden vind je nogal wat onderwijzers bijvoorbeeld. Hoger opgeleiden zijn eveneens meer dan aanwezig. Blanken. Mannen. En dan vooral de wat oudere, blanke, hoog opgeleide mannen. Kijkend naar de gemeenteraad van Zaanstad zie ik bovendien minstens elf politici die met pensioen, afgekeurd of anderszins werkloos zijn. Da’s best veel; bijna eenderde van de raad. Tegelijkertijd is het niet verwonderlijk. Als raadslid kun je er eigenlijk geen voltijdsbaan naast hebben. Het aantal vergaderingen en de enorme hoeveelheid door te nemen dossierstukken vreten tijd en energie. Het gevolg: de pensionado’s zijn als het zo door doorgaat in de toekomst de enigen die genoeg ruimte in hun agenda’s hebben om het raadswerk optimaal te verrichten.

De politiek hoeft mijns inziens niet in alle opzichten een afspiegeling van de samenleving te zijn, al zouden er wat mij betreft wel meer vrouwen en allochtonen een rol mogen gaan spelen in het politieke discours. Maar het moet ook weer niet zo worden dat de beslissingen straks in meerderheid genomen worden door de rollatorgeneratie. Om dat te voorkomen zijn er andere arbeidsvoorwaarden nodig. Voorwaarden waarmee ook jongere, vaak drukbezette politieke kandidaten kunnen leven. Gebeurt dat niet en gaat de papier- en overlegwedloop nog verder door, dan zal de kloof tussen burger en politiek (ook al zo’n wandtegeltekst) nog groter worden.